Na czas Wielkiego Postu, liturgia staje si\u0119 wyciszona, podporz\u0105dkowana pokutnemu charakterowi tego okresu. Wiod\u0105cymi tematami staj\u0105 si\u0119: nawr\u00f3cenie (zw\u0142aszcza w dni powszednie pierwszych czterech tygodni Wielkiego Postu), chrzest (g\u0142\u00f3wnie w niedziele) oraz \u2013 dopiero jednak od pi\u0105tego tygodnia \u2013 m\u0119ka Chrystusa. Ko\u015bci\u00f3\u0142 skupia si\u0119 na przygotowaniu do \u015awi\u0105t Paschalnych i powrocie do Boga.<\/p>\n\n\n\n
Wszelkie wspomnienia (zar\u00f3wno dowolne, jak i obowi\u0105zkowe) s\u0105 obchodzone jako wspomnienia dodatkowe: zawsze w te dni odprawia si\u0119 oficjum wielkopostne, jedynie w jutrzni i nieszporach po modlitwie ko\u0144cowej mo\u017cna doda\u0107 antyfon\u0119 do \u201ePie\u015bni Zachariasza\u201d lub \u201ePie\u015bni Maryi\u201d oraz modlitw\u0119 z oficjum po\u015bwi\u0119conego \u015bwi\u0119temu; w godzinie czyta\u0144 hagiograficzne czytanie (wraz z responsorium i modlitw\u0105) dodaje si\u0119 jako trzecie, po obu czytaniach przewidzianych na dany dzie\u0144 Wielkiego Postu, za\u015b w mszy \u015bw. mo\u017cna zamiast kolekty z dnia odm\u00f3wi\u0107 kolekt\u0119 o \u015bwi\u0119tym. Ponadto, w czasie Wielkiego Postu nie obchodzi si\u0119 wspomnie\u0144 Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w sobot\u0119, a \u015aroda Popielcowa oraz Niedziele Wielkiego Postu maj\u0105 pierwsze\u0144stwo liturgiczne przed wszelkimi uroczysto\u015bciami. Aby wierni mogli zanurzy\u0107 si\u0119 w tajemnicach rozpami\u0119tywanych w Wielkim Po\u015bcie, zalecane jest jak najcz\u0119stsze uczestnictwo w Eucharystii, a przynajmniej codzienna lektura tekst\u00f3w mszalnych. R\u00f3wnie\u017c pie\u015bni nale\u017cy jak naj\u015bci\u015blej dopasowywa\u0107 do tekst\u00f3w liturgicznych.<\/p>\n\n\n\n
Chyba najbardziej widocznym (a przynajmniej najcz\u0119\u015bciej zauwa\u017canym i komentowanym) znakiem pokutnego charakteru tego okresu jest znikni\u0119cie z ca\u0142ej liturgii zawo\u0142ania \u201eAlleluja\u201d (Hallelu-Jah <\/em>\u2013 \u201eWys\u0142awiajcie Jahwe\u201d, \u201eChwalcie Boga\u201d), wi\u0105zanego w Ko\u015bciele przede wszystkim z rado\u015bci\u0105 ze Zmartwychwstania Chrystusa, kojarzonego z triumfem i dzi\u0119kczynieniem. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce w wielkopostnej liturgii si\u0119 go nie u\u017cywa: w aklamacji przed Ewangeli\u0105 zast\u0119powane jest przez \u201eChwa\u0142a Tobie, S\u0142owo Bo\u017ce\u201d naprzemiennie z \u201eChwa\u0142a Tobie, Kr\u00f3lu wiek\u00f3w\u201d, mo\u017cna te\u017c u\u017cy\u0107 innych aklamacji, np. \u201eChwa\u0142a Tobie, Chryste, Kr\u00f3lu wiecznej chwa\u0142y\u201d; \u201eChwa\u0142a i cze\u015b\u0107 Tobie, Panie Jezu\u201d, czy \u201eChwa\u0142a i cze\u015b\u0107 Tobie, Chryste\u201d. \u201eAlleluja\u201d znika te\u017c z liturgii godzin, czyli np. z formu\u0142 wst\u0119pnych ka\u017cdej godziny, z responsori\u00f3w itp. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c uwa\u017ca\u0107 przy doborze pie\u015bni liturgicznych, by w ich tre\u015bci nie pojawia\u0142o si\u0119 s\u0142owo \u201ealleluja\u201d.<\/p>\n\n\n\n W Wielkim Po\u015bcie nie \u015bpiewa si\u0119 te\u017c uroczystego, wielbi\u0105cego hymnu \u201eChwa\u0142a na wysoko\u015bci Bogu\u201d. Wyj\u0105tkiem s\u0105 tu msze \u015bwi\u0105t i uroczysto\u015bci. Wr\u0119cz zakazane jest ozdabianie kwiatami o\u0142tarza, za\u015b gra na organach zostaje ograniczona, w zasadzie dopuszczalna jedynie w celu podtrzymywania \u015bpiewu wiernych, przy wystawieniu Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu, w czasie nabo\u017ce\u0144stw pozaliturgicznych, oraz \u2013 ponownie \u2013 w \u015bwi\u0119ta i uroczysto\u015bci. Jedynie w IV Niedziel\u0119 Wielkiego Postu, zwan\u0105 Laetare<\/em> (\u2018radowa\u0107 si\u0119\u2019), b\u0119d\u0105c\u0105 dniem rado\u015bci z powodu zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 Paschy, mo\u017cna ozdobi\u0107 o\u0142tarz kwiatami, gra\u0107 na organach bez ogranicze\u0144, a tak\u017ce u\u017cy\u0107 szat liturgicznych koloru r\u00f3\u017cowego.<\/p>\n\n\n\n Natomiast od V Niedzieli Wielkiego Postu, zakrywa si\u0119 w ko\u015bcio\u0142ach krzy\u017ce (do zako\u0144czenia liturgii M\u0119ki Pa\u0144skiej w Wielki Pi\u0105tek) oraz obrazy (do rozpocz\u0119cia Wigilii Paschalnej). Nie jest to tradycja praktykowana obecnie w ca\u0142ym Ko\u015bciele: \u201eList ok\u00f3lny Kongregacji Kultu Bo\u017cego o przygotowaniu i obchodzeniu \u015awi\u0105t Paschalnych\u201d z 1988 r. pozostawia decyzj\u0119 co do niej w gestii Episkopat\u00f3w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, w naszym kraju jednak podtrzymywana jest decyzja Konferencji Episkopatu Polski z 1969 r. o kultywowaniu tego zwyczaju.<\/p>\n\n\n\n W dni powszednie Wielkiego Postu mo\u017cna odmawia\u0107 1 lub 2 Modlitw\u0119 Eucharystyczn\u0105 o Tajemnicy Pojednania. Po raz pierwszy znalaz\u0142y si\u0119 one w Mszale Rzymskim w 1975 r. (obchodzonym jako rok \u015bwi\u0119ty), za\u015b w Mszale dla diecezji polskich \u2013 w 1986 r. Maj\u0105 one w\u0142asn\u0105 prefacj\u0119, mo\u017cna je jednak odmawia\u0107 r\u00f3wnie\u017c z innymi prefacjami, m\u00f3wi\u0105cymi o pokucie i pojednaniu. Podtytu\u0142 I Modlitwy Eucharystycznej o Tajemnicy Pojednania to \u201ePojednanie jako powr\u00f3t do Ojca\u201d, za\u015b II \u2013 \u201ePojednanie z Bogiem fundamentem ludzkiej zgody\u201d.<\/p>\n\n\n\n Na czas Wielkiego Postu jest te\u017c przewidziane specjalne wprowadzenie do modlitwy \u201eOjcze nasz\u201d (Pro\u015bmy Ojca Niebieskiego, aby odpu\u015bci\u0142 nam grzechy i zachowa\u0142 nas od z\u0142ego\u2026)<\/em>, a tak\u017ce do modlitwy o pok\u00f3j (Panie Jezu Chryste, przez Twoj\u0105 \u015bmier\u0107 na krzy\u017cu B\u00f3g Ojciec wprowadzi\u0142 pok\u00f3j mi\u0119dzy niebem i ziemi\u0105\u2026)<\/em>. Natomiast na koniec Eucharystii, kap\u0142an mo\u017ce poprzedzi\u0107 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo specjaln\u0105 modlitw\u0105 nad ludem: B\u00f3g, mi\u0142osierny Ojciec, kt\u00f3ry w m\u0119ce swojego Syna da\u0142 wam przyk\u0142ad mi\u0142o\u015bci, niech sprawi aby\u015bcie przez s\u0142u\u017cb\u0119 Bogu i ludziom otrzymali niewys\u0142owiony dar Jego b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa <\/em>(Wierni: Amen<\/em>). Chrystus, kt\u00f3ry umieraj\u0105c na krzy\u017cu wybawi\u0142 was od \u015bmierci wiecznej, niech was obdarzy \u017cyciem bez ko\u0144ca <\/em>(Amen<\/em>). Wszystkim, kt\u00f3rzy Go na\u015bladuj\u0105 w Jego uni\u017ceniu, niech da udzia\u0142 w swoim zmartwychwstaniu <\/em>(Amen<\/em>).<\/p>\n\n\n\n R\u00f3wnie\u017c w wielkopostnej liturgii godzin nast\u0119puj\u0105 zmiany. Przede wszystkim, nie odmawia si\u0119 w niedziele uroczystego hymnu \u201eCiebie Boga wys\u0142awiamy\u201d, za\u015b w II nieszporach niedzielnych zamiast \u201etriumfalnych\u201d pie\u015bni z Apokalipsy lub z Listu do Efezjan odmawia si\u0119 pie\u015b\u0144 z I Listu \u015bw. Piotra Aposto\u0142a, m\u00f3wi\u0105c\u0105 o dobrowolnej m\u0119ce Chrystusa.<\/p>\n\n\n\n Na koniec, warto wspomnie\u0107 o odpustach, kt\u00f3re w okresie Wielkiego Postu mo\u017cna uzyska\u0107, przede wszystkim (pod zwyk\u0142ymi warunkami) za udzia\u0142 w Gorzkich \u017balach oraz w Drodze Krzy\u017cowej, przy czym musi by\u0107 ona odprawiona przy stacjach prawnie erygowanych przez Ko\u015bci\u00f3\u0142, nale\u017cy te\u017c przechodzi\u0107 od stacji do stacji, gdy odprawia si\u0119 j\u0105 samemu (gdy uczestniczy si\u0119 we wsp\u00f3lnej Drodze Krzy\u017cowej wystarczy, gdy przechodzi ministrant lub prowadz\u0105cy). Odpust zupe\u0142ny mo\u017cna te\u017c otrzyma\u0107 w pi\u0105tki Wielkiego Postu za odm\u00f3wienie po komunii modlitwy \u201eOto ja, o dobry i najs\u0142odszy Jezu\u201d przed wizerunkiem Ukrzy\u017cowanego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Na czas Wielkiego Postu, liturgia staje si\u0119 wyciszona, podporz\u0105dkowana pokutnemu charakterowi tego okresu. Wiod\u0105cymi tematami staj\u0105 si\u0119: nawr\u00f3cenie (zw\u0142aszcza w dni powszednie pierwszych czterech tygodni Wielkiego Postu), chrzest (g\u0142\u00f3wnie w niedziele) oraz \u2013 dopiero jednak od pi\u0105tego tygodnia \u2013 m\u0119ka Chrystusa. Ko\u015bci\u00f3\u0142 skupia si\u0119 na przygotowaniu do \u015awi\u0105t Paschalnych i …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":748,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kolegiata.przemyska.pl\/muzyka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/747"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kolegiata.przemyska.pl\/muzyka\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kolegiata.przemyska.pl\/muzyka\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolegiata.przemyska.pl\/muzyka\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolegiata.przemyska.pl\/muzyka\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=747"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kolegiata.przemyska.pl\/muzyka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/747\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":749,"href":"https:\/\/kolegiata.przemyska.pl\/muzyka\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/747\/revisions\/749"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kolegiata.przemyska.pl\/muzyka\/wp-json\/wp\/v2\/media\/748"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kolegiata.przemyska.pl\/muzyka\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=747"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolegiata.przemyska.pl\/muzyka\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=747"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kolegiata.przemyska.pl\/muzyka\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}